Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Kapuściński
A co ja mam z tym wspólnego?
Zbrodnia popełniona w marcu 1945 roku.
Dzieje mojej rodziny

Sacha Batthyany
z niemieckiego przełożyła Emilia Bielicka
wyd. Czytelnik

Odnaleźć ojczyznę
Sacha Batthyany, szwajcarski dziennikarz węgierskiego pochodzenia natrafia przypadkowo na opis morderstwa na 180-ciu Żydach na zamku w Rechnitz. W czyn ten zamieszana była jego cioteczna babka, hrabina Margit Thyssen-Batthyány. Autor, zdecydowany odkryć rodzinną tajemnicę, podejmuje podróż w przeszłość: przez Węgry, Wiedeń i sowieckie gułagi aż do Buenos Aires, gdzie spotyka się z byłą więźniarką obozu koncentracyjnego w Auschwitz.
Mierząc się z trudnym pytaniem o współodpowiedzialność w zbrodni przodków, udaje mu się znaleźć odpowiedź na istotne pytanie: czy traci się ojczyznę, odkrywając otchłań rodzinnej historii? „Nie” – twierdzi autor – „wtedy ją się nareszcie znajduje”.
Dorota Danielewicz

Sacha Batthyany

Sacha Batthyany
Sacha Batthyany (rocznik 1973) – szwajcarski dziennikarz, potomek starego węgierskiego rodu. Studiował socjologię w Zurychu i Madrycie. Pracował w „Neue Zürcher Zeitung”, a od 2010 r. – w „Tages-Anzeiger”. Jest wykładowcą w Szwajcarskiej Szkole Dziennikarstwa. Od 2015 roku mieszka w Waszyngtonie, skąd pisze dla „Tages-Anzeiger” i „Süddeutsche Zeitung”. Jego autobiograficzna książka „A co ja mam z tym wspólnego? Zbrodnia popełniona w marcu 1945. Dzieje mojej rodziny” to jego debiut literacki.

Emilia Bielicka

Emilia Bielicka
Emilia Bielicka (rocznik 1928) – ukończyła romanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Języka niemieckiego, z którym związane jest jej całe życie zawodowe, nauczyła się poza systemem szkolnym – najpierw podczas prywatnych lekcji ze Ślązaczkami, potem pod czujnym okiem babci. Od ukończenia studiów (1951 r.) do przejścia na emeryturę w 1988 roku pracowała w redakcji germańskiej „Czytelnika”, którą kierowała od 1970 roku. Przekłada z niemieckiego od sześćdziesięciu lat, w ostatnich latach ze szczególnym upodobaniem książki Janoscha.

Niepamięć i przebudzenie

Magdalena Grochowska
O książce „A co ja mam z tym wspólnego?” Sachy Batthyany’ego w przekładzie Emilii Bielickiej pisze jurorka Magdalena Grochowska

Urodził się niemal 30 lat po masakrze Żydów w austriackim Rechnitz i jeśli nawet jego daleka ciotka miała w niej swój udział, mógłby na tę wieść wzruszyć ramionami: – A co ja mam z tym wspólnego! Ale obraz hrabiny Margit Thyssen-Batthyány, ucztującej na zamku w Rechnitz w towarzystwie nazistowskich notabli, z krótką przerwą na rzeź, oparzył go. Odtąd jego uporządkowane, szwajcarskie życie, zmieniło konsystencję. Rodziły się w nim pytania o winę i współodpowiedzialność. I choć rodzina odmawiała mu do nich prawa, bolesny proces deziluzji już się toczył. Spadała łuska obojętności; tak osiąga się dojrzałość.
To subtelna opowieść o przebudzeniu sumienia. Odważne wejrzenie w ciemną studnię zbiorowej przeszłości. Po co? Żeby odtworzyć więź z rodziną ludzką, bo istnieje przecież „linia, która łączy pokolenia”, „jakiś rodzaj mostu rozpiętego ponad czasem”. I żeby zrozumieć, „skąd się przychodzi i kim się jest”. Sasha Batthyany wyprawia się w drogę po śladach minionych zdarzeń. Podłość miesza się tam ze szlachetnością i nic nie jest jednoznaczne. Ale znajduje punkty oparcia. Odwagę dziadka Feri’ego w sowieckim łagrze. Dzielność babki Maritty, która żyjąc „z głową w piasku”, potrafiła zrzucić z siebie skórę kreta.
Słychać w tej książce czysty, humanistyczny ton – oddany przekładem Emilii Bielickiej – wolny od dydaktyzmu, z nutą zachęty do uważności. Bo każdy ma swoje Rechnitz: wstydliwą sferę niepamięci. I każdy nosi w sobie odprysk „duszy Margit”. Batthyany mówi nam: odzyskaj pamięć!

Magdalena Grochowska

Książka

A co ja mam z tym wspólnego?
Zbrodnia popełniona w marcu 1945 roku.
Dzieje mojej rodziny

Sacha Batthyany

z niemieckiego przełożyła Emilia Bielicka

wyd. Czytelnik