Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Kapuściński
Punkt zerowy (Точка нуль)
Artem Czech
z ukraińskiego przeł. Marek S. Zadura

wyd. Warsztaty Kultury, Lublin

To nie jest relacja z wojny w Donbasie. Okrucieństwo nie objawia się w kanonadzie, w ogniu jak w filmowych scenach batalistycznych. Tu człowiek zostaje wyzerowany, wypatroszony z emocji. Jest letarg, obojętność i milczenie. Czasami obłęd. W Donbasie, a może w miejscu, które można nazwać: „gdzieś”. Ktoś, gdzieś. Autor, sam wcielony do wojska, poddany obróbce, siłą woli i umysłu chce zachować dystans. Ironią broni wrażliwości, ale narasta w nim gniew. Artem Czech jest autorem i jednym z bohaterów reportażu. Tu nie ma patosu. Są wypełnione odchodami okopy. I człowiek wrzucony w absurdalny świat. Ale „piechota idzie dalej”.
Piotr Mitzner

Artem Czech

(właść. Artem Czerednyk, ur. 1985) – ukraiński pisarz, z wykształcenia socjolog. Autor książek prozą: „Tego nie znajdziecie w Yandex” (2007, zwycięstwo w konkursie „Miejska powieść młodzieżowa”), „Kynia” (2007), „Atlas anatomiczny. Ciężko być żabą” (2008), „Plastyk” (2008), „Doc 1” (2009), „Niebieskie drzwi po lewej” (2009), „Różowe syropy” (2012) oraz non-fiction: „Historia motosportu na Ukrainie” (2013), „Awesome Ukraine. Interesting Things You Need To Know” (2017, we współautorstwie). Redaktor naczelny projektów „94 dni. Euromajdan oczami TSN” (2014) oraz „Wojna oczami TSN” (2015). W okresie od maja 2015 do lipca 2016 roku pełnił służbę w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy.

Marek S. Zadura

(ur. 1974) – związany rodzinnie po ojcu z Puławami i Lubelszczyzną, a po matce, urodzonej w Ostrogu, z większością ziem leżących pomiędzy Dnieprem, Dniestrem, środkowym biegiem Bugu i środkowym biegiem Niemna. Absolwent puławskiego liceum ogólnokształcącego, studiował zarządzanie i marketing w Lublinie i w Warszawie. Zadebiutował jako tłumacz przekładem z języka ukraińskiego poematu „Wiersze z wojny” Borysa Humeniuka („Teka Puławska” Nr 1(13), Towarzystwo Przyjaciół Puław, Puławy 2015). Autor przekładu zbioru esejów „Punkt zerowy” Artema Czecha, współautor (wraz z ojcem Bohdanem Zadurą) przekładów książek: z języka ukraińskiego: „50% racji” Ołeksandra Bojczenk i „Nogami do przodu” Andrija Bondara, a z języka białoruskiego „Tłuścioch i leszcz” Andreja Adamowicza.
Znawca białej broni, interesuje się historią: wojskowości, stosunków polsko-ukraińsko-białoruskich, Rzeczypospolitej po Unii Lubelskiej, a także antysowieckiej partyzantki i sowieckich represji wobec ludności na wszystkich terenach ongiś wchodzących w skład Rzeczypospolitej.

Reportaż mimowolnie uczestniczący

Pisarz i hipster z Kijowa dostaje powołanie do wojska. Wyrusza do Donbasu ratować ojczyznę. Ojczyznę? Właśnie, a co to słowo dzisiaj dla nas znaczy? Czy warto dla tej idei zabijać i narażać się na śmierć? Artem Czech trzyma w ręku karabin, ale nie zdradza, czy kogoś z niego zastrzelił. Nie opowiada o wojnie jako o piekle, raczej jako o doświadczeniu surrealistycznym. Bardziej niż granice na mapie przejmują go te dzielące go z kolegami z armii – z ukraińskim chłopem, z magazynierem z supermarketu. Gdyby nie Putin, pewnie nigdy nie poznałby takich ludzi osobiście. Dla nich to on, majdanowiec, który walczył o to, by móc latać bez wizy do Londynu, jest surrealistyczny.

Dzięki Czechowi i jego tłumaczowi Markowi S. Zadurze (brawa zwłaszcza za skrupulatne oddanie terminologii wojskowej) otrzymujemy oryginalny obraz współczesnej wojny widzianej oczami żołnierza reportera, poddającego obiektywnej analizie przede wszystkim to, co wojna robi z nim samym. To nie intymny dziennik, ale exemplum świadomości intelektualnej elity, która posiadła narzędzia do rozumienia świata, ale brakuje jej dla tego rozumienia osobistego doświadczenia. Tak prawdziwego materiału nie dałoby się zebrać w inny sposób.

Katarzyna Surmiak-Domańska

Książka

Punkt zerowy (Точка нуль)
Artem Czech
z ukraińskiego przeł. Marek S. Zadura

wyd. Warsztaty Kultury, Lublin