Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Kapuściński
Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy
Aneta Prymaka-Oniszk
wyd. Czarne, Wołowiec

Ucieczka na wschód
„Innego końca świata nie będzie” pisał poeta. Aneta Prymaka-Oniszk przywołuje historie tych, którym los podarował więcej niż jeden koniec świata. Jej książkowy debiut przypomina mało znany epizod I wojny światowej, kiedy kilka milionów mieszkańców dzisiejszej centralnej i wschodniej Polski ruszyło na wschód w ucieczce przed wojskami niemieckimi. Umiejętnie montowane przez autorkę wspomnienia, dokumenty i zdjęcia, a także współczesne pytania i dylematy układają się w czytelniczej wyobraźni w barwny epicki film o utracie, strachu, nadziei i powrocie, który bywa trudniejszy niż ucieczka.
Katarzyna Nowak

Aneta Prymaka-Oniszk

Aneta Prymaka-Oniszk
(rocznik 1975) – dziennikarka, publikowała m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Polityce”, „National Geographic”, kwartalniku „Karta”. Współuczestniczyła w tworzeniu Centrum Nauki Kopernik: była rzeczniczką prasową podczas budowy i otwarcia CNK. Od 2014 roku prowadzi stronę internetową biezenstwo.pl. Jest współautorką wystawy „Bieżeństwo – niezwykła historia zwykłych ludzi”, zrealizowanej przez Białowieski Park Narodowy. Aktualnie pracuje nad reportażem o „wymianie ludności” w latach powojennych na polsko-białoruskim pograniczu.

Zapomniana historia

Katarzyna Nowak
O „Bieżeństwie 1915. Zapomnianych uchodźcach” Anety Prymaki-Oniszk pisze jurorka Katarzyna Nowak

„O takich rzeczach się nie mówi” – myśli mała Aneta podczas wycieczki szkolnej do muzeum regionalnego w Sokółce. Dzieci, oglądając szable i sztandary, słuchają o historii Polski: o Piłsudskim, niepodległości, powstaniach, rezydencji królowej Bony. O bieżeństwie ani słowa, choć to domowe doświadczenie przynajmniej połowy uczniów.

Dorosła Aneta postanawia przerwać milczenie i przywrócić naszej świadomości nie tylko zapomnianą historię, ale i zapomniane słowo. Książka „Bieżeństwo… ” przypomina mało znany dramat I wojny światowej, kiedy kilka milionów mieszkańców dzisiejszej centralnej i wschodniej Polski ruszyło na wschód w ucieczce przed wojskami niemieckimi. Dobrowolnie czy pod przymusem? To jedno z tych pytań, które rozpalają współczesnych. Jest ich w tej książce, która wciąga niczym epicki film, znacznie więcej.

Wielu bieżeńców na bliższym i dalszym wschodzie zostało znajdując tam spokój i nowe domy. Inni, gnani tęsknotą bądź skutkami rewolucji, wrócili do upragnionej ojczyzny, gdzie nie dość że zastali jedynie „hoły kamień”, to witani byli częstokroć jak niechciani obcy.

Autorka nie poprzestaje jednak na opowieści o wydarzeniach sprzed stu lat. Szuka też przyczyn wieloletniego milczenia i pokazuje jego wpływ na postawy i wybory współczesnych. Zmusza wreszcie do refleksji nad kwestiami, o których „nie mówi się” dzisiaj.

Katarzyna Nowak

Książka

Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy
Aneta PRYMAKA-ONISZK

wyd. Czarne, Wołowiec