Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Miasto Stołeczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Szukaj


Władysław Broniewski (1897 - 1962)
Władysław Broniewski
Władysław Broniewski
Poeta i tłumacz. Pochodził z Płocka, urodził się 17 XII 1897 roku w rodzinie inteligenckiej o żywych tradycjach patriotycznych. Już jako nastolatek działał w organizacjach niepodległościowych. Podczas I wojny światowej służył w Legionach i Wojsku Polskim, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. W 1921 roku – w randze kapitana – przeszedł do cywila i rozpoczął studia filozoficzne na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego w tym czasie nabrał wyraźnie lewicowych przekonań W latach 1923-1924 był sekretarzem pisma „Nowa Kultura”, później współpracował z „Dźwignią” i „Miesięcznikiem Literackim”. Należał do głównych aktywistów Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. W 1925 roku ogłosił manifest pierwszej w Polsce grupy poetów proletariackich Trzy salwy. W tym czasie mieszkał w niewielkim mieszkaniu przy ul. Opoczyńskiej na Mokotowie. Prawie do wybuchu wojny pracował zarobkowo jako sekretarz redakcji „Wiadomości Literackich”, drukując zarazem w tym tygodniku wiele artykułów i recenzji. Brał udział w wielu akcjach prowadzonych przez Komunistyczną Partię Polski, za co został w 1931 roku aresztowany wraz z kolegami z zamkniętej wówczas redakcji. Po wypuszczeniu na wolność nie porzucił kontaktów z lewicą, m.in. w 1936 roku wziął udział w głośnym Zjeździe Pracowników Kultury we Lwowie. We wrześniu 1939 roku zgłosił się ochotniczo do obrony kraju i poszukując swojej jednostki ponownie znalazł się we Lwowie. Aresztowany w 1940 roku przez NKWD, został zwolniony dopiero po półtora roku. Wstąpił do formującej się w ZSRS Armii Polskiej generała Władysława Andersa. W latach 1943-1945 przebywał na emigracji w Palestynie. Po powrocie do Polski krótko mieszkał w Łodzi, potem osiadł w Warszawie. Pisał liczne utwory związane z Mazowszem i ze stolicą, m. in. poematy Mazowsze i Wisła oraz wiersze: Księżyc na ulicy Pawiej, Ulica Miła, Pięćdziesięciu, Na Żoliborzu, Cytadela, Warszawa zgruzowstała. Jego twórczość rozwijała się ściśle z jego biografią ideową i osobistą. Początkowo była ona rewolucyjno-patriotyczna, potem wygnańczo-nostalgiczna, by stać się refleksyjną. Za całokształt swej twórczości zaangażowanej otrzymał w 1953 roku - w „darze od narodu” - willę (oczywiście na swoich ukochanymna Mokotowie), samochód z kierowcą, a od ówczesnego prezydenta Bolesława Bieruta – złoty zegarek z wygrawerowanymi dedykacjami aktualnych przywódców. Potrafił jednak skutecznie przeciwstawiać się władzy, odmawiając prezydentowi napisania słów nowego hymnu Polski, tłumacząc się, iż „stary jest mu zbyt drogi”, czy też pisząc wiersz Homo sapiens o grobach katyńskich. Nowy, boleśnie osobisty ton wniosła w jego twórczość śmierć dwudziestopięcioletniej córki Anny w 1954 roku (tom Anka wydany dwa lata później). Nie była to jedyna tragedia w jego życiu – niedługo później zginął tragicznie jego dziewiętnastoletni syn Piotr. Krytycy za najlepsze uznali jego tomy poezji zatytułowane: Bagnet na broń, Drzewo rozpaczające, Młodym do lotu oraz wspomnianą wcześniej Ankę. Miał pokaźny dorobek przekładowy obejmujący głównie klasykę rosyjską – Dostojewskiego, Gogola, Szołochowa, Jesienina, Majakowskiego i Pasternaka (część tłumaczonych wierszy zawarł w tomiku Moje przyjaźnie poetyckie). Jego pierwszą żoną była Janina Kunig – pisarka i współredaktorka „Płomyka” (rozwiódł się w połowie lat 30-tych), drugą zaś Maria Zarębińska – aktorka (zmarła w 1947 roku na białaczkę). W 1957 roku został członkiem kolegium redakcyjnego tygodnika „Polityka”. Nie cieszył się długo emeryturą, na którą przeszedł niedługo potem – najpierw miał zawał (efekt wieloletniej choroby alkoholowej), później wykryto u niego raka krtani, na którą to chorobę powoli i w ogromnych cierpieniach umierał w klinice rządowej przy ul. Emilii Plater. (OADŻ; EW1; LPPE; NPW; W1; ZSM; MPW)

Grób w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym (dawniej Komunalnym) na Powązkach.
Muzeum w mieszkaniu własnym poety przy ul. Jarosława Dąbrowskiego 51. Tamże pamiątkowa tablica z granitu na frontowej ścianie budynku, wmurowana w latach 60-tych XX wieku.

Ul. Władysława Broniewskiego: dz. Bielany, dz. Żoliborz os. Piaski., Słodowiec, Sady Żoliborskie, od pl. Grunwaldzkiego do al. W. Reymonta.

Zobacz też

Tennessee Williams
Tennessee Williams
dramaturg, poeta, prozaik
Aneta Łukaszewicz
Aneta Łukaszewicz
mezzosopranistka
Anna Szostak
Anna Szostak
dyrygentka
Krzysztof Rutkowski
Krzysztof Rutkowski
dziennikarz, pisarz, tłumacz
Patrice Bart
Patrice Bart
choreograf
Ivo Josipović
Ivo Josipović
kompozytor