Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Miasto Stołeczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Szukaj


Ludwik Łazarz Zamenhof (1859 - 1917)
Warszawski lekarz-okulista, poliglota, twórca międzynarodowego języka esperanto. Jego prawdziwe imię i nazwisko brzmiało Eliezer Lewi Samenhof. Urodził się 15 XII 1859 roku w Białymstoku, w ortodoksyjnej, wielodzietnej rodzinie żydowskiej posługującej się jidysz i językiem rosyjskim (miasto znajdowało się bowiem na terenie Imperium Rosyjskiego), czasami zaś językiem polskim. Już jako dziesięciolatek napisał dramat zatytułowany Wieża Babel, czyli tragedia białostocka w pięciu aktach, na co dzień bowiem był świadkiem w swoim rodzinnym mieście zamieszkiwanym przez Żydów, Polaków Rosjan i Niemców wielu konfliktów na tle narodowościowym. Na okres nauki w gimnazjum przeprowadził się do Warszawy i właśnie tu, w 1878 roku stworzył pierwszą wersję swojego języka – Lingwe Uniwersala. Studia w Moskwie rozpoczął rok później, już jako dwudziestolatek, ale po zamachu na cara Aleksandra II (rok 1881) zaostrzyły się tam nastroje antysemickie i zmuszony był przyjechać do Warszawy. Tu w 1885 roku został absolwentem Wydziału Lekarskiego Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, od 1884 roku praktykował m.in. w Szpitalu Starozakonnych a potem prywatnie. W 1886 roku w Wiedniu zrobił specjalizację w zakresie okulistyki. Nie przerywał jednak prac nad nowym językiem, którego stworzył trzy kolejne wersje, unikając wcześniejszych błędów i czerpiąc wzorce z wielu języków świata. Rok później, po powrocie do stolicy i długotrwałym poszukiwaniu życzliwego edytora (wspomożonego wreszcie hojnie finansowo przez przyszłego teścia), wydał tu po rosyjsku książkę zatytułowaną Lingvo internacia (Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny) podpisaną pseudonimem Doktoro Esperanto (co przetłumaczyć można jako Lekarz mający nadzieję) i stąd wziął nazwę nowy język. Wierzył, że zastosowanie jednego języka może umożliwić lepsze kontakty między ludźmi różnych narodowości, bez faworyzowania któregokolwiek z obowiązujących języków. I rzeczywiści - dzięki prostocie i łatwości opanowania esperanto szybko znalazło licznych zwolenników, umożliwiając im oddanie największych niuansów ludzkiej myśli. Niedługo potem publikacja ukazała się również po polsku, francusku, angielsku i niemiecku. Już rok później powstał w Norymberdze pierwszy klub esperantystów, a potem ukazało się w Niemczech pierwsze pismo esperanckie. W 1903 roku zorganizował I Światowy Kongres Esperantystów w Boulogne-sur-Mer, zrzekł się również wszystkich należnych mu praw, oddając nowy język na potrzeby całego społeczeństwa. Trzy lata później powstało pierwsze polskie towarzystwo esperanckie z siedzibą w Krakowie, a w 1908 roku założono Światowy Związek Esperantystów. Pisał liczne artykuły, tłumaczył na esperanto dzieła Williama Szekspira, Johanna Wolfganga Goethego, Moliera, Mikołaja Gogola i Stary Testament. Za swoją działalność dotyczącą esperanta został odznaczony m.in. francuskim Orderem Legii Honorowej. Bliskie mu były również tematy prześladowań na tle religijnym. W 1901 roku, jako „Homo sum” (Jestem człowiekiem) wydał drukiem Hilelizm jako rozwiązanie kwestii żydowskiej, jednak jego pomysł zbliżenia Żydów do wyznawców innych religii poprzez służenie państwu w którym mieszkają a potraktowanie religii i języka jako spraw prywatnych został bardzo źle przyjęty. Pięć lat później próbował w pełni zjednoczyć wszystkie narody, zakładając istnienie wspólnego języka oraz religii, tworząc tym samym ideę homaranizmu. Swój projekt kierował początkowo głównie do miłośników esperanta na całym świecie, jednak tu też nie znalazł poparcia dla swoich idei. W 1913 roku wysunięto jego kandydaturę do pokojowej Nagrody Nobla, jednak została odrzucona. Zmarł 14 IV 1917 roku w Warszawie. Jego imieniem nazwano planetoidę między Jowiszem a Marsem. (OADŻ; EW1; PWM; NPW; CZWW; wikipedia.pl)

Grób na cmentarzu Żydowskim, kwatera 10 rząd 2. Pomnik jest dziełem Mieczysława Lubelskiego.
Tablica pamiątkowa z piaskowca na frontowej ścianie domu nr 5 przy ulicy jego imienia , gdzie żył i pracował w latach 1898-1915, odsłonięta 5 VIII 1959 roku.

Ul. Ludwika Zamenhofa: dz. Śródmieście, os. Muranów, od ul. Miłej do ul. Nowolipki.

Zobacz też

Joanna Trzepiecińska
Joanna Trzepiecińska
aktorka
Michał Sitarski
Michał Sitarski
aktor
Roksana Vikaluk
Roksana Vikaluk
kompozytorka, muzyk, pieśniarka
Maksim Wojtiul
Maksim Wojtiul
tancerz
Jarosław Boberek
Jarosław Boberek
aktor
Aleksander Puszkin
Aleksander Puszkin
dramatopisarz, poeta, prozaik