Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Miasto Stołeczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Szukaj


Julian Tuwim (1894 - 1953)
tłumacz, poeta
Poeta, satyryk, eseista, tłumacz. Urodził się 13 IX 1894 roku w Łodzi, w niezamożnej rodzinie – jego ojciec był urzędnikiem bankowym. W latach 1904-1914 pobierał nauki w miejscowym rosyjskim gimnazjum rządowym. Tam zainteresował się dziwnościami – jego zainteresowania były bardzo szerokie: począwszy od tajników iluzjonisty, poprzez zbieranie ziół, eksperymenty chemiczne po bzik lingwistyczny z językiem esperanto na czele. To właśnie dzięki tej ostatniej pasji zobaczył w 1911 roku swoje nazwisko w druku – na łamach czasopisma „Pola Esperantisto” ogłosił przekłady kilku wierszy Leopolda Staffa. Pochwalił się tym poecie, przesyłając mu jednocześnie swoje próby poetyckie. Pozytywna odpowiedź uwielbianego poety, a potem wizyta w jego mieszkaniu doprowadziły do wydrukowania dwa lata później pierwszego własnego wiersza Prośby podpisanej kryptonimem St. M. - na łamach „Kuriera Warszawskiego”. Jeszcze kilka wierszy i przekładów ukazało się drukiem na łamach łódzkich dzienników. Pozostały niezauważone przez krytykę, jednak dokonały wiele w życiu przyszłego poety. Pomimo kompleksów – pół twarzy miał oszpeconej ogromną myszką – zaryzykował zmianę środowiska. Po ślubie ze Stefanią Marchew zamieszkał razem z żoną w Warszawie. Tych stołecznych adresów było kilka, m.in. przy ul. Czerniakowskiej, Chłodnej, Mazowieckiej. W latach 1916-1918 studiował (po jednym semestrze) prawo i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. Swoje utwory publikował w czasopiśmie poetyckim „Pro Arte” (stworzonym wspólnie z kolegami-poetami), „Cyruliku Warszawskim” i „To-To”. Razem z Janem Lechoniem, Antonim Słonimskim, Jarosławem Iwaszkiewiczem i Kazimierzem Wierzyńskim powołał do życia grupę poetycką „Skamander”. Był jednym z głównych współpracowników „Wiadomości Literackich”. 29.11.1918 roku przy ul. Nowy Świat 17 założył kabaret literacki „Pod Picadorem”, stale współpracował - często będąc kierownikiem literackim - z warszawskimi kabaretami: Czarny Kot, Miraż, Qui Pro Quo, Banda, Cyganeria, Cyrulik Warszawski. W latach II wojny światowej przebywał na emigracji, wiedział bowiem, że w kraju czeka na niego śmierć z dwóch powodów – żydowskiego pochodzenia oraz antyhitlerowskich satyr, których miał w swym dorobku bardzo dużo. Przed inwazją hitlerowską najpierw znalazł się w Rumunii, potem przez Jugosławię i Włochy przedostał się do Francji. Po jej klęsce w lecie 1940 roku wyjechał do Portugalii, skąd po miesiącu znalazł się w Brazylii. Krótko mieszkał w Rio de Janeiro, skąd przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i zamieszkał w Nowym Jorku. Współpracował z wieloma emigracyjnymi pismami, m.in. „Nową Polską” i lewicową prasą Polonii. Nawiązał tam też kontakty z grupą działaczy politycznych skupionych wokół Oskara Langego. Podczas wojny stracił cała swoją bibliotekę liczącą kilkanaście tysięcy tomów oraz wiele rękopisów zabranych do bagażu, który zaginął w trakcie wielu podróży. Udało się ocalić tylko niewielką część rękopisów zakopanych przed wyjazdem w niewielkiej walizeczce na podwórku jednego z domów. W czerwcu 1946 roku powrócił do ojczyzny i niedługo potem został kierownikiem artystycznym Teatru Komedii Muzycznej WP a po roku Teatru Nowego w Warszawie. W trakcie czterech kolejnych sezonów artystycznych wprowadził na scenę wiele atrakcyjnych premier, m.in. Zemstę nietoperza Johanna Straussa syna, Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej oraz Damy i huzary Aleksandra Fredry. Adaptował dla potrzeb scenicznych wiele zagranicznych sztuk, pod różnymi pseudonimami napisał wiele tekstów piosenek. Jego powrót przyjęty został przez emigrację za zdradę, a w najlepszym wypadku za naiwność polityczną. Wielu kolegów po piórze nie mogło mu tego wybaczyć, zrywając z nim tak jak uczynił to np. Jan Lechoń. Jest autorem wierszy lirycznych (m. in. zbiory: Siódma jesień, Sokrates tańczący, Czyhanie na Boga) i utworów satyrycznych, tłumaczem poezji rosyjskiej. W swym dorobku ma także poemat Kwiaty polskie i bardzo dużo popularnych wierszy dla dzieci (Lokomotywa, Słoń Trąbalski, Zosia Samosia). Na uwagę zasługuje także poemat Bal w Operze i wodewile muzyczne (Żołnierz królowej Madagaskaru, Jadzia wdowa). Nie można jednak zapomnieć o jego wierszach pisanych na zamówienie władz komunistycznych i wychwalających powojenną rzeczywistość. Zmarł nagle 27 XII 1953 roku, na serce, w domu ZAiKS-u „Halama” w Zakopanem, do którego wybrał się na pierwszy po wojnie urlop... (OADŻ; EW1; LPPE; NPW; W2; PORS; ZD44; SBTP; CKPDW)

Grób w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym (dawniej Komunalnym) na Powązkach.
Tablica pamiątkowa z piaskowca na frontowej ścianie domu przy ul. Nowy Świat 25, gdzie mieszkał i tworzył w latach 1951-1953, odsłonięta w drugiej połowie lat 50-tych.

Ul. Juliana Tuwima: dz. Śródmieście, os. Śródmieście Północne, od ul. Wareckiej do ul. W. Górskiego.

Zobacz też

Jacek Kowalski
Jacek Kowalski
historyk, poeta
Jacek Kaduczak
Jacek Kaduczak
tłumacz
Halina Drohomirecka
Halina Drohomirecka
poetka
Lech Makowiecki
Lech Makowiecki
autor tekstów, kompozytor, poeta
Jerzy Michał Bożyk
Jerzy Michał Bożyk
kompozytor, poeta
Ewa Izabella Glińska
Ewa Izabella Glińska
poetka