Przejdź do menu głównego | Przejdź do treści | Przejdź do wyboru wielkości czcionki | Przejdź do mapy strony | Przejdź do osób | Przejdź do wiadomości | Przejdź do wydarzeń | Przejdź do instytucji | Przejdź do wyszukiwarki wydarzeń |

Miasto Stołeczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Szukaj


Wystawa "Viribus Unitis? Polscy parlamentarzyści w monarchii habsburskiej 1848-1918"
Kiedy
14 marca 2013 (czwartek) - 29 marca 2013 (Wystawa czynna: pn-pt 10.00-16.00)
Gdzie
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, ul. Długa 7 (Sala Balowa) (mapa)
zamknij
Bilety
wstęp wolny
www.agad.gov.pl
Możliwy dojazd autobusem Możliwy dojazd rowerem

Wydarzenia


Rozbiory przeprowadzone pod koniec XVIII w. przez Austrię, Prusy i Rosję wymazały Polskę z mapy ówczesnej Europy, a Polaków wcieliły w trzy różne organizmy państwowe o ustroju monarchii absolutnych. Reformy przeprowadzone na początku lat 60-tych XIX w. w monarchii habsburskiej przyniosły konstytucję i system parlamentarny w postaci dwuizbowej Rady Państwa (Staatsrat), podzielonej na Izbę Posłów (Abgeordnetenhaus) i Izbę Panów (Herrenhaus). Polacy w Galicji uzyskali szeroką autonomię i możliwość zasiadania nie tylko w Sejmie Krajowym we Lwowie, ale także w parlamencie wiedeńskim, gdzie utworzyli klub poselski "Koło Polskie”. O znaczeniu Polaków w dziejach parlamentaryzmu austriackiego świadczy fakt, że termin "Koło Polskie” do dziś funkcjonuje w parlamencie Austrii na określenie części pomieszczeń zajmowanych ongiś przez polskich deputowanych.

Aby przypomnieć o tym ważnym, ale mało znany szerokiej opinii publicznej aspekcie obecności Polaków na niwie parlamentarnej monarchii habsburskiej, przygotowano wystawę zatytułowaną Viribus unitis? Polscy parlamentarzyści w monarchii habsburskiej 1848-1918. Prezentuje ona sylwetki galicyjskich polityków, tematykę wyborczą i życie codzienne posłów oraz rezultaty ich dokonań w polityce, gospodarce, rolnictwie i oświacie Galicji oraz Polski. Bohaterami wystawy są znakomite osobistości polskiego życia politycznego i społecznego, którzy byli reprezentantami Galicji w wielonarodowym parlamencie austriackim i zapisali się jako znaczące postaci w historii Polski i Austrii. Należeli do nich Franciszek Smolka - prezydent parlamentu w latach 1848-1849 i prezydent parlamentu austriackiego w latach 1881-1893, Alfred Potocki – premier rządu austriackiego w latach 1870-1871, Kazimierz Badeni - premier rządu austriackiego w latach 1895-1897, Agenor Gołuchowski Młodszy - syn Agenora Gołuchowskiego Starszego, minister spraw zagranicznych cesarstwa austro-węgierskiego w latach 1895–1906, ministrowie finansów - Julian Dunajewski (1880-1891) i Leon Biliński (1895-1897 i 1909-1911, wspólny minister finansów 1912-1915). Wielką rolę odegrali także przywódcy stronnictw politycznych, tacy jak Ignacy Daszyński, Stanisław Głąbiński, Władysław Leopold Jaworski, Juliusz Leo, Stanisław Stojałowski, Jan Stapiński, Wincenty Witos.

Wystawę zorganizowało Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie przy współpracy Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych oraz Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu. Komisarzem wystawy prof. Bogusław Dybaś, a autorem koncepcji wystawy prof. Jerzy Gaul. Aranżację plastyczną wykonała Danuta Słomczyńska.

źródło: Archiwum Główne Akt Dawnych